Stari (Isa-begov) hamam se nalazi u staroj čaršiji. Sa sjeverne strane je zaklonjen Arap-džamijom. Ovaj hamam se pominje prvi put 1489. godine. Ova monumentalna građevina, dimenzija 23x26m spada u najstarije spomenike osmanske kulture u Novom Pazaru, kao i Sandžaku i Srbiji uopšte. Prvi zapisani i pomenuti hamamdžija bio je izvjesni Persijanac, i još pojedine hamamdžije su također dolazile iz Persije.

Novopazarski hamam se je građen u dvije faze, prvu u XV vijeku kao vakuf Isa-bega Ishakovića, a kasnije, smatra se u XVIII veku, su dograđene prostorije koje čine hamam većim razvijenim hamamom kakav pazarski i treba biti. Hamam je bio namjenjen za kupanje i muškaraca i žena, te je i podijeljen na dva odvojena simetrična dijela.

Prostorije šadrvana su po površini jednake površini svih ostalih prostorija. One nisu pokrivene kupolama već običnim četvorovodnim krovom, te hamam nema onaj monumentalni izgled kakav je za hamame karakterističan. Iako je takav, smatra se, zajedno sa prizrenskim hamamom, najljepšim na teritoriji Srbije. Šadrvani su korišćeni onako kao i svuda drugde, tu se čekao red za kupanje uz duhan, kahvu, i razgovor. Tu su bili i kafazi (kabine) za svlačenje. Osim prizemlja korišćen je i sprat, u vidu galerije.

Iz šadrvana se ulazi u stariji dio hamama koji je podignut u vrijeme osnivanja grada, koji primetno građen u monumentalnom stilu. Tu se nalaze prostorije za pripremu pred kupanje i odmor posle kupanja (kapaluk), za masažu i kozmetičke usluge (mejdan), kao i za samo kupanje (halvati). U prostorijama za kupanje su ostale očuvane kamene posude za vodu (kurne), koje su bile ukrašene i imale su i dekorativnu ulogu. Svaka prostorija je imala kupolu i svod, koji su bili građeni kao spoj lijepog i korisnog. Osim pomenutih prostorija postoje i nužnici (ćenife) u starom dijelu hamama. Također postoje prostorije za zagrijevanje vode (ćulhane) i rezervoar sa hladnom vodom (hazna) lociran na južnoj strani hamama. Hamam se grijao po principu rimske terme, tj. hipokausta. Pomoću slavina može se prilagoditi temperatura vode miješajući toplu i hladnu vodu.  Kroz zid postoje vertikalne keramičke cijevi koje su služile za odvod dima.

Novopazarski hamam je zaštićen zakonom, mada je danas u užasnom stanju. Rađeni su konzervatorski radovi po nalogu Zavoda za zaštitu spomenika u Kraljevu (1969-1975), pošto je hamam tada više ličio na ruglo grada, nego na spomenik kulture. Kupole su pokrivane olovom još jednom, ali su krajem prve decenije XXI vijeka izložene propadanju.

Priredili: Omer Mihović, Sara Mulić i Demir Skenderović

Dozvoljeno je preuzimanje autorskog teksta uz obavezno navođenja izvora tenvir.org u  jednoj u  od prve tri rečenice, kao i na kraju teksta. Korišćenje materijala uz nepoštovanje bilo kog od pomenutih pravila smatraće se kršenjem autorskih prava i podlježe zakonskoj odgovornosti.

2+
Podjelite objavu