Pod Starim istokom podrazumjevaju se zemlje poput Mesopotamije, Egipta, Indije i Kine. Sama civilizacija podrazumjeva pojavu organizovanih naselja i  društvenih klasa.; pojavu trgovine i pojavu pisma. Bliski istok je najstarije mjesto izvan Afrike koje su naselili ljudi. Na području Plodnog polumjeseca (od Egipta do Persijskog zaljeva) veoma se rano razvila zemljoradnja. Prva ljudska naselja nastala su na ovom području kao i prvi sistem za navodnjavanje koji je nastao u Mesopotamiji. Na ovom podneblju su također nastale prve društvene klase, od kojih je nastalo robovlasničko društvo i slobodni ljudi, a vladar je bio vodeća  i najbitnija ličnost države. Pored pomenutih klasa poseban položaj su imali svijećenici, vojnici, činovnici, trgovci i plemstvo.

DRŽAVE BLISKOG ISTOKA, MALE AZIJE I MESOPOTAMIJE

MESOPOTAMIJA (oblast oko rijeka Tigra i Eufrata)- današnje države Irak, Sirija i Iran :

  • Sumeri – najstariji narod koji je naselio Mesopotamiju.Naselili si južni dio Mesopotamije, pa je taj dio nazvan Sumer. Osnovali su prve gradove-države, od kojih su najpoznatiji Ur, Uruk i Lagaš. Isušivanjem močvara stvarali su plodno tlo za poljoprivredu. Sumeri su prvi narod koji je stvorio pismo (klinasto pismo), grnčarski točak i točak koji je je donio ‘revoluciju’ u tadašnjem saobraćaju.
  • Akađani – narod koji je došao poslije Sumera, naselili su sjeverni dio Sumera, koji je po njima nazvan Akad. Pokorili su Sumere  njihove gradove-države na čelu sa Sargonom I Velikim. Stvorio je Sumersko-akadsko carstvo, koje se nakon nepuna dva stoljeća raspalo.
  • Staro babilonsko carstvo i Novo babilonsko carstvo – grad Babilon je bio na obalama rijeke Eufrat, u blizini današnjeg Bagdada. Najpoznatiji vladar Starog babilonskog carstva bio je Hamurabi (1792-1750.p.n.e.) koji je ujedinio cijelu Mesopotamiju. On je ostao upamćen po najstarijem zabiljleženom zakoniku- Hamurabijevom zakoniku. Na ruševinama asirske države nastalo je Novo babilonsko carstvo pod Haldejskom dinastijom, a njegova prijestonica je bila ponovo Babilon. Najpoznatiji haldejski vladar svakako jeste Nabukodonosor I (VI v.p.n.e) koji je osvojio Siriju i Palestinu. On je 586.g.p.n.e. osvojio Jerusalim, što je opisano u ,,Bibliji’’. Persijanci 538.g.p.n.e. osvajaju Babilon.
  • Asirci – na sjeveru Mesopotamije, nastala je država Asirija koju su osnovali Asirci. Asirci su bili ratoborni i osvajački narod. Asirci su do prije VII v.p.n.e. osvojili skoro cio Bliski istok. Prijestonica države bila je Niniva. Asirska država je ujedno i prvo carstvo u historiji čovječanstva. Najpoznatiji asirski vladar svakako jeste Asurbanipal (VII v.p.n.e.) koji je imao biblioteku u svojoj palati. Njihova surova vladavina dovodila je često do pobuna i ustanaka zbog čega je država i slabila.
  • Hetiti – narod koji se nastanio na prostoru Male Azije (današnja Turska). Koristili su konje i bavili se metalurgijom.
  • Palestinci – nastanjivali oblast oko Mrtvog mora i Jordana. Najpoznatiji narod ovog područja svakako jesu Jevreji, ujedno nosioci prve monoteističke religije- judaizma. Mojsije, osnivač judaizma, je 1250.g.p.n.e. izbavio Jevreje iz egipatskog Jevreji su stvorili dvije države na prostoru Palestine- Izrael i Judeju. Car Saul je ujedinio ove dvije zemlje. Vrhunac jevrejske države bio je za vrijeme vladavine Davida i Solomona. Kada je Nabukodonosor osvojio jevrejsku državu, prislino je preselio veliki broj Jevreja u Babilon. Ovo je poznato kao Babilonsko ropstvo. Persijski car Kir je nakon osvajanja Babilona 538.g.p.n.e. dozvlio Jevrejima da se vrate u svoju državu.
  • Persijsko carstvo – indoevropski narod koji je naselio Iransku visoravan. Kir Veliki, persijski car je tada stvorio najveće carstvo sa prijestonicom u Persepolisu. Zbog svoje veličine, carstvo je bilo podjeljeno na oblasti- satrapije kojima su upravljali satrapi. Smatra se da su Persijanci prvi narod koji je stvorio poštu. Persijsko carstvo osvojio je Aleksandar Veliki.
  • Feničani – svoje naseobine stvorili su na prostoru današnjeg Libana. Bili su dobri brodograditelji i trgovci. Brodove su pravili od Kedrovine, vrste drveta koje raste u šumama Libana koje krasi zastavu današnje države Liban. Proizvodili su boje i ulje. Stvorili su svoju koloniju, Kartaginu na sjeveru Afrike. Njihova najveća tekovina čovečanstva je alfabetsko pismo.

Priredili: Zuhra Mušović, Ammar Huković i Džemil Nikšić

Dozvoljeno je preuzimanje autorskog teksta uz obavezno navođenja izvora tenvir.org u  jednoj u  od prve tri rečenice, kao i na kraju teksta. Korišćenje materijala uz nepoštovanje bilo kog od pomenutih pravila smatraće se kršenjem autorskih prava i podlježe zakonskoj odgovornosti.

Podijelite objavu